kadın

Rahmin kas dokusunun 1/3 d?? kısmına ait kas grubunun ilıkiyi önleyecek biçimde sürekli olarak ya da mütemadiyen tekrarlayarak , kadının iradesi d???nda kasılmas? haline Vajinismus denir . Bu hal bayanda ciddi bir gerilime veya kar??sındakilerle ili?kilerinde zorluklara neden olur. Vajinismus bayanların en çok kar??la?t??? cinsel i?lev bozukluklar? arasındadır.  Türkiye’de ve Uzak Do?u ülkelerinde vaginismus, Avrupada ya?ayan kadınlardan çok daha fazla görülmektedir. Her yüz bayandan 2’sinde bu hastal??a rastlanmaktadır.
Vaginismus  nasıl olu?ur?
Vajinismusun en önemli taraf? vajinaya giri? yap?lmak istendi?inde, vajinanın d?? üçte birini çevreleyen kaslarda tekrarlay?c? veya devaml? bir ?ekilde istek d??? olarak kasılmalar meydana gelmesidir. Vajinaya giri?i önleyen, cinsel birle?meye imkan tan?mayan bu kasılmay? bayan kendisi yapmaz ve kendi iste?i ile de maalesef çözüm bulamaz. Vajina giri?indeki bu söz konusu kasılmaya, daha çok bütün vücuttaki kasılmalar, bacakların kapanmas?, korku, giri?in olamayaca?? yönündeki inanç e?lik eder. Vajinismus rahats?zl???na sahip olan bayanların pek ço?u, kendi cinsel organlarında bir anormallik bulundu?una, vajinanın veya k?zlık zarının bir duvar olu?turdu?una, oraya herhangi bir ?eyin girmesinin imkans?z oldu?una inan?rlar. Kimi bayanlarda bulant?, kusma,  bay?lma, kollarda ya da bacaklarda titremeler, çarp?nt?, terleme, a?lama da kasılmaya beraber olur. Hatta kimi bayanlarda ilıki olmadan, cinsellik olaca?? dü?üncesi dahi bu hastal??? meydana getirebilmektedir. Bu tür kadınlarda cinsel birle?me olmadan cinsel arzu ve orgazm belirtileri normal bir ?ekilde sürmektedir.

Vajinizmus Nedenleri Nedir?
Türkiye’de çok fazla rastlanan bu hastal???n ço?unlukla ruhsal oldu?u ifade edilmektedir. Bunun d???nda cinsel e?itimsizli?in, bayanların kendi cinsel organların? tan?mamalarının, bekaret anlay???na verilen a??r?? önemin, cinsel deneyimin kademeli olarak geli?meyip direkt cinsel birle?meyle ba?lamasının, genel cinsellik anlay???mızdaki tabuların önemi oldu?u söylenmektedir. Daha çok e?itimli ve sosyo ekonomik düzeyi yüksek ki?ilerde görüldü?ü yolunda yayınlar bulunmaktadır. Daha önce herhangi bir nedenle ameliyat edilenlerde veya bedensel travma geçirip yaralanan ki?ilerde daha sonralar? cinsel ili?kiyle bu durumun olu?abildi?i tespit edilmi?tir. Vaginismuslu hastaların bilinç alt?nda cinsellikle ilgili bir korku oldu?u bilinmektedir. Bu korkunun nedenleri:
* Yeti?me ça??ndaki k?zların cinsellik konusunda yanl?? bilgilendirilmesi,
* Cinsel taciz veya tecavüz,
* Hamile kalma korkusu,
* ?lk ili?kiye girme korkusu ve ilk ili?kinin a?r?l? olmas?,
* Cinselli?in kadınlar için zarar verici oldu?u dü?üncesi,
* K?zlık zarının y?rt?lmas? s?rasında korkunç bir a?r? duyulaca??nın san?lmas?dır.
Vaginismus bayanın aile hayat?n? nasıl etkiler?
Vajinismusla kar??la?an çiftlerin pek ço?u, bunun sadece kendi ba?larına gelen bir felâket oldu?unu dü?ünür, problemi hiç kimseye söylemez, kime ba?vuraca??n? senelerce bilemez. Kendi durumlarında çok ki?i oldu?unu, bunun tanınan ve kısa sürede düzelebilen bir cinsel sorun oldu?unu ö?renmek onlar? biraz rahatlatır. Bu sorun kadının hem kendi kadınl???nda eksiklik oldu?unu dü?ünmesine hem de e?ine kar?? suçluluk hissetmesine neden olur. Erkekte e?ine kar?? öfke, istenmeme ve reddedilme olarak ya?ad??? için k?rg?nlık, sertle?me güçlü?ü, bazen bekaret konusunda ?üphe yaratabilir. Bazen adli olaylara, bo?anmaya veya tecavüz giri?imi ya da fiziksel ?iddet davran??larına neden olur. Birçok çift bir süre sonra cinsel birle?meyi denemekten vazgeçer. Bu çiftin ili?kisi aç?sından daha olumlu bir durumdur, çünkü tekrarlanan denemeler ve her seferinde ya?anan hayal k?r?kl???, çiftin cinsellikten uzakla?masına ve kavgalara yol açar. Ailelerin durumu biliyor olmas? s?klıkla sorunu a??rla?tır?r, en az?ndan çift üzerinde bask? olu?turur.
Vaginismus olan bayan hamile kalabilir mi?
Vajinismusu olan bir bayan, cinsel birle?me gerçekle?meden, ihtimal dü?ük olmakla beraber, hamile kalabilir. Fakat tedavi görmeden önce, vajinal giri?teki kasılma bebe?in ç?k???na da izin vermeyece?i için, ço?unlukla normal do?um yapamaz, fakat sezeryanla bebek sahibi olabilir. Gebelik ya da çocuk sahibi olmak vajinismusu düzeltmez.Çocuk arzulay?p cinsel birle?me olamad??? için gebe kalamayan çiftlere ,gebeli?in olu?umuna yard?mc? olmak için kadın do?um uzman? taraf?ndan hafif bir anestezi ile a??lama (inseminasyon) veya tüp bebek uygulamas? mümkün olmaktadır.
Vajinismusun tedavisi var m?dır?
Vajinismuz tedavi edilebilen bir hastalıktır. Vajinizmus davran??ç? tedavi ve psikoterapi ile rahats?zlık normale dönmektedir. Ba?lang?çta ki?inin kendi ba??na yapaca?? ev ödevleri , daha sonra e?i ile  birlikte devam ederek, e?ler arasında kar??lıkl? güven ortamının sa?lanmas? tedaviye yard?mc? olmaktadır. Cinsel tedaviye en iyi ve en kısa sürede yan?t veren cinsel i?lev bozuklu?u oldu?unu da söyleyebiliriz. Vajinismusun cinsel tedavisi, genellikle 2-3 ayda, 6-8 terapi oturumu ile, tam düzelme ile sonlan?r. 2-3 görü?me ile 3 haftada düzelen nadir hafif vakalar oldu?u gibi, 15-20 oturum ile tedavileri 6 ay devam eden zor vakalar da görülebilir. Vaginismus bir sa?lık sorunudur. Bu nedenle,tedavisine di?er sa?lık sorunlarına yakla??ld??? gibi yakla??lmal?dır. Vajinismus sorununun çözümü için e?lerin deste?i ve kat?l?m? çok önemlidir. Hastal???n nedeni ço?unlukla psikolojik kökenli olup tedavisi de bu yönde olmal?dır.
Vaginismusu olan kadınların bunun bir aile sorunu olmadan doktora ba?vurmalar? gerekmektedir. Bu sa?lık probleminin ba?ar?l? ve do?ru bir tedavi ile çözüldü?ünü göz ard? etmemeleri gerekmektedir.
Vajinizmuz tedavisinde hangi teknikler denenmektedir ?
Vaginismus tedavisi için öncelikle özel ilgi alan? cinsel bozukluklar olan bir doktora müracaat etmek gerekmektedir. Hekim taraf?ndan çiftin cinsel hikayesi al?n?r ve  gerekli gördü?ü hallerde tam bir jinekolojik muayene yap?l?r. Fakat vaginizmus problemi olan bayanların büyük ço?unlu?u jinekolojik muayene olmak istemezler, hatta muayene ile ilgili oalrak konu?ulmas? dahi aynen ili?kide oldu?u gibi panik ve korkuya neden olabilir. Daha sonra bilinç alt?ndaki gereksiz korkular? yenmek için dan??anların rahatlat?lmas?, gev?emesi, heyecan ve korkular? yat??tıracak ruhsal bir ortam olu?turulmas? için cinsel terapiye geçilir.
Cinsel terapi esnasında dan??anlara ayna tutma egzersizleri, idrar tutma egzersizleri, çat? kasların? gev?etme ve kasma egzersizleri, Kegel egzersizleri, parmak egzersizleri, çubuklarla geni?letme egzersizleri, sın?rl? penis giri?i egzersizleri  ö?retilir. Hekim taraf?ndan  gerekli görülürse vajinanın plastik kanüller ya da parmaklarla geni?letilmesi yap?labilir. Egzersizler esnasında yapay kayganla?tır?c?lar kullan?lmal?dır. Cinsel terapide kadının kocasından gelen psikolojik destek çok mühimdir. Cinsel terapide ili?ki öncesi ön sevi?menin uzun tutulmas? ve kadının iyice uyar?lmasının üzerinde durulur.Uygun görmesi durumunda ilaç tedavisi de uygulanabilir. Cinsel terapi süresi hastal???n ?iddetine göre birkaç seanstan on- on iki seansa kadar de?i?ebilir. Son günlerde vajinismus tedavisinde botoks  tedivisi de yap?lmaktadır. Uygun tedavi yöntemleri ve tecrübeli bir cinsel terapist ile tedavi ?ans? % 90 -95?tir.  Tüm bunlara ek olarak vajinismus k?zlık zarının kal?n olmasına ba?l?ysa ya da hasta bunu bilinç alt?nda bir engel olarak kabul ediyorsa , cerrahi bir yöntemle bu zarın kesilmesi yap?labilmektedir.

Genellikle “cildim kuru mu, ya?l? m?, normal mi… veya zor mu nefes al?yor, ya da acaba kar???k m??” sorusunu sorarsınız kendi kendinize. Ve, normal olarak, güzellik malzemelerinizi bu duruma göre al?rsınız. Deriniz ayn? zamanda sa?lık durumunuzun da bir yans?mas?dır. Sa?l???nıza ba?l? olarak, organizmadaki reaksiyonlar sonucu de?i?ik ?ekilerde renklenir.
Kırmızı veya Pembemsi Bir Teniniz mi Var
Bu sizin fazla miktarda kan ak?nına u?rad???nız? gösterir.
• Damarlarınız geni?lemi?tir.
• Üst deriyi besleyen (sulayan) küçük k?lcal damarlar, yeterince elastiki de?ildir.
• Kan saydamla??yor, veya plâka ya da ho? olmayan küçük noktalar halinde ken­dini ortaya ç?kar?yor: i?te sivilceler.
Bu yine de genel kan dola??m sisteminizin kötü bir durumda oldu?unu göstermez. Yüksek tansiyonunuz oldu?unu veya damar sertli?inin sizi tehdit etti?ini de göstermez. Buna ra?men, genel sa?l???nız aç?sından baz? önlemler almanız da gereklidir.
Beslenmeniz ?çin Genel Öneriler:
• Makul bir fiyatla bulabilece?iniz bitki özlü kar???mlardan almay?, belli bir ya?tan sonra al??kanlık haline getirin.
• Yava? yiyin.
• Çok fazla yemek yapmayın.
• Baharatlar?, tütünü, alkolü ve tüm zararl? al??kanlıklar? b?rak?n.
Güzellik Takımınız ?unlardan Olu?mal?dır:
-Yumu?ak bir makyaj temizleyici süt, Örne?in hamamelis kökenli tonik olarak kullanaca??nız maden suyu bir koruyucu. Püskürtme ve maden suyu kan hücumunu önleyici etkileri yanında taze bir cilt havas? da uyandır?r.
Gündüz için daha çok ya?l? bir krem.
Gece için yine ya?l? bir krem. Yap??mayan ve parlamayan çok hafif ya?l? kremler de vardır.
-Haftada bir yapaca??nız, azülenli ve papatya Özlü bir maskenin dinlendirici, gev?etici ve kan hücumunu önleyici bir etkisi vardır.
-Makyaj malzemelerinin yapaca?? alerjiye kar?? bir koruyucu.
Al?nacak Birkaç Önlem
• So?uktan, rüzgardan kaç?nın, derinizi koruyun.
• Güne?, arkada??nız de?ildir. Koruyucu bir krem olmadan güne?e ç?kmayın veya kenarlıkl? bir kasket ya da yüzünüzü korumas? için yeterli geni?likte kenarlar? olan bir ?apka giyin.
Ya?l? veya genç olun, mesela diyelim ki 15-16 ya??ndan sonra, e?er bu tür bir tene sahip olmak istiyorsanız, yukar?daki öneriler herkes ?çin geçerlidi

Artık, di? çürükleri, a??z kokusu ya da e?rilik tek derdimiz de?il, di?lerimiz “inci” gibi görünsün, güldü?ümüzde di? etleri görünmesin, di?ler arasında aralık olmasın istiyoruz. Estetik kaygılar artıyor, di? hekiminin koltu?una bu kez “diş estetiği” için oturuyoruz. Son günlerde en s?k uygulanan diş estetiği operasyonlar? arasında; protezler, laminate uygulamalar? ve di? beyazlatma i?lemleri geliyor. Konuyla ilgili sorularımız? yan?tlayan ?stanbul Üniversitesi Di? Hekimli?i Fakültesi Kuron Köprü Anabilim Dal? Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Ha?im Gür, “Estetik uygulamalar rutin i?lemler arasına girdi” diyor. Di? protezi nedir? Di? ve çevre dokuların çe?itli nedenlerle madde kayb?na u?rad??? ya da kaybedildi?i durumlarda, onarmak ya da eksikli?in tamamlanmas? için yap?lan restorasyonlara di? protezi ad? verilir. Kuron köprü protezi nedir? Çe?itli nedenlerle olu?mu? madde kayb?, renkle?me gibi sorunların giderilmesi amac?yla haz?rlanan tek di? restorasyonların? ifade ediyor. Uygulama bölgesinde bir veya birden fazla di? eksikli?inin bulunmas? durumunda di?siz sahaya kom?u olan do?al di?lerden veya implantlardan destek al?narak bo?lu?un dolduruldu?u restorasyonlar ise köprü protezleri olarak isimlendirilir

Proteze kaç eksik di? neden olur?
Eksik di? sayısına ve eksik di?lerin bulundu?u bölgeye ba?l? olarak ki?ilerin çi?neme, konu?ma ve görünümlerinde ciddi olumsuzluklar ya?anabilir. Eksik tek bir di? bile a??zdaki armoniyi bozabilir.

Di? rengini veya ?eklini de?i?tirmek, büyütmek ya da bir kusurunu tedavi etmek için köprü kuron gerekli bir uygulama m??
Bu konuda temel prensip, minimum madde kayb? ile maksimum fonksiyon ve esteti?i sa?lamaya çal??mak olmal?. Do?al di?lerdeki esteti?i olumsuz yönde etkileyen renk, ?ekil ve yap? bozukluklarının tedavisi yap?l?rken mümkün olan en koruyucu yöntemin seçilmesi gerek.

Peki di? eksikli?i söz konusuysa?
Her di? eksikli?i vakas? köprü protezleri ile restore edilmemeli. E?er di?siz bölgeye kom?u olan di?ler yap?sal bütünlüklerini koruyan canl? di?lerse di?siz bölgenin restoras-yonun implant uygulamas? ile yap?lmas? daha do?ru.

Estetik dolgu operasyonlar? hangi durumlarda uygulanmal?dır?
Estetik dolgular farkl? di? renklerine göre kompozit veya porselenden üretilmi? materyallerle yap?lan restorasyonlardır. Bu dolguların en büyük avantajlar? estetik olmalar?dır.

Aralıklar? nasıl kapatıyorsunuz?
Bu durum ya do?umsaldır ya da di? kay?plar? sonrasında olu?ur. Bu durumda uygulanacak tedavi yöntemine bo?luk miktarına göre karar verilir. Genellikle di? eksikli?inin bulundu?u bölgenin önünde ve arkasında yeterli destek sa?layabilecek do?al di?lerin bulunmas? durumunda restorasyon köprü protezleri ile yap?l?r.

Ortodontik tedaviye alternatif olarak hangi yollar kullan?l?yor?
Di?lerde e?rilik ve çapra??klık d???nda ba?ka bir problem yoksa ortodonti d???nda en koruyucu ve en estetik metod “laminate veneer”dır. Bu uygulamayla e?rilik ve çapra??klık düzeltilirken, di?ler üzerinde bulunan baz? kusurlar da giderilebiliyor.

Di? beyazlatma nedir?
Sonradan olu?an renklenmeler di?te esteti?i önemli ölçüde bozuyor. Bu durumda do?al di?lerinin rengi d???nda herhangi bir estetik ?ikâyeti bulunmayan hastaların di? renginin baz? kimyasal ajanlarla aç?lmasına bleaching (beyazlatma) diyoruz.

Di? beyazlatma i?lemi sonras? sonuç almayan hastalara yönelik uygulanacak hangi metodlar en sa?lıkl?dır?
Bleaching uygulamas?yla ço?u vakada arzu edilen beyazlık elde edilebilmesine ra?men özellikle antibiyotik kullan?mına ba?l? olarak geli?en renk de?i?iminde ba?ar?l? olmak oldukça zor. Bu durumda laminate veneer i?lemiyle di?lerin restore edilmesi, hem hastaların estetik beklen-tilerini kar??lar hem de do?al di?lerin bütünlü?ü bozulmadan tedavi tamamlan?r.

‘Laminate’ uygulamas? nedir?
Do?al di?lerin rengi, boyutlar? ve ?eklinden memnun olmayan hastaların estetik beklentilerini kar??layabilmek için uygulanabilecek en etkili yöntemdir. Baz? vakalarda hiç a??ndırma i?lemi yap?lmadan ama genellikle di?lerin sadece ön yüzlerinden 0.3-0.7 mm arasında yap?lan bir a??ndırma i?leminden sonra porselen veya kompozit materyalinden haz?rlanan tırnak kal?nl???ndaki restorasyonlar, di?in ön yüzeyine yap??tır?l?yor.

Diş estetiği pahal? bir i?lem mi?Artık di? hekimli?i uygulamalar? sadece a??z, di? ve çene hastalıklarının tedavisiyle sın?rl? de?il. Bireylerin esteti?e olan ilgilerinin artmas? sadece estetik amaçla yap?lan pek çok uygulamanın rutin uygulamalar arasına girmesine neden oldu. Bu uygulamalarda fakl? yöntemler ve farkl? materyaller kullan?ld??? için herkesin ula?abilece?i bir fiyat aral??? söz konusu.

?mplant yüzde 95 ba?ar? sa?l?yor
Di?inizi kaybettiniz ya da di?lerinizi… Ve son günlerde di? tedavisi yaptıranlardan s?kça duydu?unuz bir terim var: ?mplant. Eksik di?lerin yerine çene kemi?ine uygulanarak yap?lan bu protezler, yüzde 100’e varan oranlarda ba?ar? vadediyor ama bir seanslık uygulamanın ardından yakla??k 2,5 ay bekleme süresini de a?tıktan sonra eksilen di?in yerine implant?nıza kavu?uyorsunuz. ?mplant tedavisi hakk?nda son yenilikleri anlatan ?stanbul Üniversitesi Kuron Köprü Protezi Ana Bilim Dal? Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Bülent ?ermet, konuyla ilgili merak edilenlere yan?t verdi…

?mplant nedir? Nasıl uygulan?r?
Vücut içerisine yerle?tirilen ve bir doku veya organın i?levini yerine getiren yapay cisimlere t?pta “implant” ad? verilir. A??z içerisinde di? kökü i?levini görmek üzere yerle?tirilen yapay unsurlara dental implant deniliyor. Di? implantlarının genel tan?m?, “Eksik di?lerin yerine çene kemiklerine uygulanan ve protezlere destek veren unsurlar” olarak özetlenebilir. Lokal anestezi alt?nda komplike olmayan bir cerrahi uygulama ile yerle?tiriyoruz.

Hangi vakalarda uyguluyorsunuz?
Ba?lang?çta total di?sizlik vakalarının tedavisine yönelik olarak ortaya ç?km??t? ancak zaman içinde ba?ar?l? sonuçlar al?nınca, uygulama alan? geni?letildi, tüm di? eksikli?i biçimlerinin tedavisini kapsar hale geldi. Günümüzde implantların di? hekimli?inde kullan?m? oldukça yaygıla?t?.

?mplantlarda ba?ar? oran? nedir?
Oldukça yüksek. Son yap?lan çal??malarda yüzde 95 oranın?n elde edildi?i bildirildi.

Uzun süreli kullan?m? mümkün olan ve sa?lıkl? bir tedavi yöntemi midir?
Yap?m a?amasında gerekli özen gösteridi?inde ve yap?m sonrasında da hasta a??z bakımına dikkat etti?i taktirde sa?lıkl? ve uzun ömürlü bir tedavi i?lemidir.

Toplam tedavi ne kadar sürüyor?
?mplantların yap?mında cerrahi i?lem ortalama 1-3 saat arasında sürüyor. Yak-la??k 2-2.5 ay bekledikten sonra, sabit ya da hareketli üst yap? protezi uygulan?yor.

Ac? veren bir i?lem midir?
Lokal anestezi alt?nda yap?l?yor, a?r?s?z ve komplike olmayan bir cerrahi i?lem.

?eker hastalarında riskli midir?
Hastanın diyabeti kontrol alt?ndaysa implant uygulamasında herhangi bir sak?nca görmüyoruz. Diyabet kontrol alt?nda de?ilse sak?ncal? olabilir.

Eksik her di? için implant gerekir mi?
Eksik her di? için implant uygulanabilir. Di? kayb? fazla ise implant üstü köprü protezi planlanarak daha az implant uygulamas? yap?labilir.

Pahal? m??
Hay?r. Çünkü hastaya kaybolan di?ini yeniden kazandıran bir tedavi ?ekli oldu?u için pahal? oldu?unu dü?ünemeyiz.

Tedavinin riskleri nelerdir?
?yi bir planlama ve tecrübeli bir hekimle tedavi riskleri çok azdır. Öncelikli olarak tam di?siz vakalarda tam protezlerin tutuculu?unu önemli ölçüde artır?r. Hareketli protez uygulanmas? gereken ço?u vakada implant uygulamas? sayesinde hasta sabit protez kullanabilir.

Okullar aç?lmak üzere, tatil bitti, trafik yo?unlu?u artıyor ve buna paralel olarak hayat?mız daha da zorla?maya ba?lad?. Her sabah ve ak?am gitti?imiz mesafe en az?ndan ?stanbul için 30 dakika belki 1 saat daha uzad?. E?er evde okuldan gelmi? sizi bekleyen çocu?unuz varsa, ak?am yeme?i haz?r de?ilse i?iniz zor, tabii ilgi bekleyen e?inizi de unutmamak laz?m. Böyle durumlarda mutfak için biraz daha i?inizi kolayla?tıracak öneriler haz?rlad?k: Bir kere pi?irin, iki-üç kere yiyin Izgaraya fazladan tavuk gö?sü veya köfte koyun. O gün yemedi?inizi derin dondurucuda saklayın. Zamanınız sın?rl? oldu?unda mikrodalgada ?s?t?n, sandviç veya kepekli lava? ekme?i ile dürüm yap?n. Dondurulmu? sebzeniz varsa ha?layın yanına ilave edin.

Yeme?i ailece planlayın
Çocu?unuz veya e?inizin tüm günü nasıl geçirdi?ini hem dinleyin hem de size yard?m etmelerini rica edin. Çocuklarla mutfakta zaman geçirmek, onların sebzeleri tan?mas? aç?sından da iyi bir yoldur. Masay? haz?rlamak konusunda da her gün aile fertlerinden birini görevlendirin.

Haftalık yemek listesi yap?n
Her gün ne pi?irece?inizi dü?ünmek zor geliyorsa tüm ailenin bir arada oldu?u bir günde örne?in her pazar günü liste haz?rlayın. Herkes sevdi?i bir yeme?i söylesin ve o gün sizin mutfakta gönüllü yard?mc?nız olsun. Al??veri?i bu listeye göre yap?n. Al??veri? sonras? sebzeleri temizleyin ve pi?irmeye haz?r ?ekilde paketleyin.
Bu listeyi haz?rlarken dengeli ve sa?lıkl? bir beslenme plan? için a?a??daki önerileri göz önünde bulundurabilirsiniz:
Haftada 2 ak?am sebze yeme?i
Haftada 2 ak?am k?rmız? et
Haftada 1 ak?am kuru baklagil
Haftada 2 ak?am tavuk veya balık
Sebze günleri yanında pilav olabilir (özellikle bulgur daha sa?lıkl? bir seçim)
Makarna seviliyorsa bir ak?am sadece makarna olabilir (domates sos veya peynir veya yo?urt pratik olacaktır.)
Sebze yeme?ini etsiz pi?irecekseniz yanına protein olarak mutlaka yo?urt-ayran-cac?k ilavesi yap?n, e?er yemek artarsa dondurun ve ertesi hafta kulanın.
Çorbalar? 2-3 günlük pi?irin.

Etleri soslay?p pi?irin
Limon-biber-susam- soya, nar ek?isi, zencefil, zeytinya??, süt, yo?urt gibi baharat ve yard?mc? malzemeleri mutfakta hep bulundurun. Ya?s?z et veya tavu?u marketten porsiyonluk olarak ald?ktan sonra pi?irmeden bir gece önce soslayın ve buzdolab?nda bekletin. E?er uzun süre donduracaksanız mutlaka üzerine etiket yaz?n. ?stedi?iniz zaman buzunu çözün ?zgaraya at?n ve yanında salatayla servis yap?n.

Sebzeleri ?zgara yap?n
Taze mevsim sebzelerini soyup ?eritler halinde do?rayın, çift katl? alüminyum folyonun üzerine koyun. Üzerine biraz zeytinya?? dökün ve baharat ekleyin. Tepesini ve kenarların? iyice k?v?rarak folyoyu bir çadır ?eklinde kapayın. Sebzeler yumu?ayana kadar ?zgara edin. Bunun yerine tost makinesini de kullanabilirsiniz. Sebzeleri ya?lanm?? tost makinesi içinde çift tarafl? çok daha h?zl? ?zgara yapabilirsiniz. Yanında yo?urt sos veya cac?k veya az ya?l? ka?ar rendesi veya ye?il salata ile hem sa?lıkl? hem de çok lezzetli bir ö?ün olur.

Ramazanın simgesi hurmaHurma içerik olarak çok çe?itli vitamin ve minerale sahiptir. Lif, ya? ve proteinler aç?sından zengindir. Hurmada sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, kükürt, fosfor ve klor da vardır. Hurma ayr?ca A vitamini, betakaroten, B1, B2, B3 ve B6 vitaminlerini de içerir. Hurmada, hamileler için önemli bir B vitamini olan folik asit de bulunmaktadır. Folik asit (B9), vücutta yeni kan hücresi yap?mında, vücudun yap? ta?? olan aminoasitlerin yap?mında ve hücrelerin yenilenmesinde önemli görevler üstlenen bir vitamindir. ?çerdi?i lifler kab?zl??a kar?? da koruyucudur. Ayr?ca protein içermesi de önemlidir.

?ftar sofralarının vazgeçilmez yiyece?i hurmanın kalp ve damar hastalıklarından korunmada etkili rol oynad???, kansere kar?? koruyucu oldu?u, bron?it, öksürük ve so?uk alg?nl??? ?ikâyetlerini giderdi?i bildirilmektedir. Uzun süren açlık sonras? iftarda dü?en kan ?ekerini dengelemede ve ba??rsaklara faydal? lifleri sa?lamada en do?ru seçimlerden
biridir.

Dilara Koçak/Milliyet

Sözlükte kadın, yeti?kin di?i olan insan.

Biyoloji ve cinsel
Biyolojik faktörler tek ba??na ki?ilerin kendilerini kadın olarak görmesini veya kadın olarak görülmelerini sa?layan belirleyiciler de?ildirler. Baz? kadınlar anormal hormonal veya genetik farkl?lıklara sahip olabilirler (kongenital adrenal hiperplasia, kısmen veya tamamen androjen yo?unlu?u sendromu veya di?er ko?ullar sebebiyle) ve hayatlarının ilk a?amalarında tipik di?i fizyolojisine sahip olmayan veya en az?ndan kısmen sahip olan kadınlar da bulunmaktadır.

Biyoloji terimleriyle di?i seks organlar? üreme sistemi içinde yer almaktadır. Oysa ikincil cinsel karakteristikler, e?ini cezbetme veya bebek beslemeyi içermektedir.

Terimin Kökeni
Türkçe’ye kadın kelimesi, Eski Türkçe’deki katun sözcü?ünden, ses de?i?imine u?rayarak kadın ve hatun olarak iki farkl? ?ekilde girmi?tir.